Üsküdar Üniversitesi'nin NPİSTANBUL Hastanesi'nde Klinik Psikolog Cumali Aydın, evcil hayvanlarla birlikte büyümenin çocukların psikolojik ve psikososyal gelişimine etkilerini değerlendirdi. Aydın, evcil hayvanların, çocukların dünyasına koşulsuz sevgi ve yargısız dostluk kavramını somut bir şekilde soktuğunu belirtti.
Koşulsuz Sevgi ve Yargısız Dostluk
Evcil hayvanla büyümenin sadece eğlenceli bir deneyim olmadığını, aynı zamanda güçlü bir duygusal bağ kurma fırsatı sunduğunu vurguladı. Çocukların evcil hayvanlarla ilişkilerinin, güvenli bağlanma duygusunu pekiştirdiğini ve kendilerini olduğu gibi kabul eden bir canlıyla kurulan bağ sayesinde daha yüksek bir özsaygı geliştirdiklerini ifade etti. Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA) yayımında, evcil hayvanı olan çocukların, olmayan akranlarına kıyasla daha yüksek benlik saygısına ve daha düşük yalnızlık seviyelerine sahip oldukları gösterildi.
Çocuklara Sorumluluk Kazandırma
Evcil hayvan bakımına katılmanın çocuklara sorumluluk kazandırabileceğini belirten Aydın, "Kafesteki kuşun suyunu tazelemek veya köpeğin su kabını doldurmak gibi basit görevler, çocuğa 'Benim eylemlerimin başka bir canlı üzerinde bir karşılığı var' fikrini aşılar," dedi. Ancak görevlerin çocuğun bilişsel ve motor gelişimine uygun olması gerektiğini vurgulayarak, bu görevlerin keyifli bir oyun gibi sunulmasının önemini belirtti.
İçe Kapanık Çocuklar İçin Sosyal Köprü
Evcil hayvanların, yalnızlık yaşayan veya içe kapanık çocuklar için bir "sessiz sosyal köprü" işlevi gördüğünü ifade eden Aydın, "İçe kapanık bir çocuk için evcil bir dost, herhangi bir söze ihtiyaç duymadan yanındadır ve onu konuşmaya zorlamaz," dedi. Hayvanlar, çocukların akranları tarafından sosyal bir mıknatıs olarak algılanmasını sağlar; parkta bir tavşanı gezdiren çocuk, diğerleriyle doğal ve stressesiz biçimde sohbet başlatabilir.
Duyguları Düzenleme Becerileri
Evcil hayvanlarla kurulan ilişkinin duygu düzenleme becerileri açısından önemli olduğunu dile getiren Aydın, "Öfkelendiğinde ya da üzüldüğünde köpeğine sarılan bir çocuğun kalp atışları yavaşlar; bu, biyolojik bir sakinleşme tepkisidir," ifadelerini kullandı. Araştırmalar, evcil hayvan sahibi çocukların duygu düzenleme stratejilerini daha etkin kullandığını gösteriyor.
Otizmli Çocuklarla İletişim
Hayvan destekli etkileşimlerin, özel gereksinimli çocuklar ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için önemli olduğunu belirten Aydın, "Otizmli çocuklarda sosyal ipuçlarını okuma zorluğu, hayvanlar aracılığıyla aşılabilir," dedi. Hayvanların daha nettir ve bu durum, otizmli çocuklarda güven duygusu oluşturur.
Evcil Hayvan Sahipliğine Hazır Olmak
Evcil hayvanların çocuk gelişimine katkılarının yanı sıra, her çocuğun evcil hayvan sahibi olmaya hazır olmadığını vurgulayan Aydın, "Hazır bulunuşluk, çocuğun mizaç ve dürtü kontrolüne bağlıdır," diye belirtti. Ailelerin, çocuklarının değil, kendi motivasyonlarını sorgulaması gerektiğini vurguladı ve sorumluluğun dikkate alınması gerektiğinin altını çizdi.
Gerçek Temas ve İlişki
Dijital dünyanın etkileri göz önünde bulundurulduğunda, evcil hayvanlarla geçirilen zamanın önemi arttığını ifade eden Aydın, "Dijital dünyadaki pikselli doyum, bir köpeğin tüylerini okşarken hissedilen sıcaklığın yerini tutamaz," dedi. Evcil hayvanlarla geçirilen zaman, çocukların ekran bağımlılığından uzaklaşarak daha aktif bir yaşam sürmelerini sağlar.
