NPİstanbul Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, modern dönemde ekran kullanımının çocukların gelişimi ve davranışları üzerindeki olumsuz etkileri ile sağlıklı ebeveyn tutumunun önemini vurguladı. Ekran bağımlılığının çocukların sosyal ve duygusal gelişiminde ciddi sorunlara yol açabileceği belirtildi.
Çocukta Şiddet Eğilimine Dikkat!
Şiddet eğiliminin çoğunlukla çevresel faktörlerden etkilendiğine dikkat çeken Dr. Kilit, genetik yatkınlık olsa bile doğru değerler kazandırıldığında çocukların bu eğilimleri kontrol edebileceğini ifade etti. Şiddete eğilimli olabilecek çocuklarda bazı erken sinyaller gözlemlenebileceğine değinen Kilit, kabul etmeme, akranlarına saldırgan davranışlar, zorbalık, hayvanlara karşı duyarsızlık, yenilgiyi kabullenememe, öfke patlamaları gibi davranışların bu belirtiler arasında yer aldığını söyledi. Bu tür durumlarda problemi görmezden gelmek yerine bir uzmandan destek almanın önemine vurgu yaptı.
Kilit, ebeveynlik rolünün öğrenilen bir süreç olduğunu ve bu süreçte dengeyi bulmanın önemli olduğunu vurguladı. Sağlıklı disiplin anlayışının; kararlı, tutarlı ve sevgi temelli bir yaklaşım gerektirdiğini belirtti.
Ekran ile Meşguliyet, Ebeveyn-Bebek Bağını Zayıflatıyor!
Dijital dünyanın hayatımıza sıklıkla girmesiyle çocuk gelişiminin birçok aşamasının doğrudan ya da dolaylı olarak etkilendiğini söyleyen Dr. Kilit, her gelişim döneminin doğru bir şekilde anlaşılması gerektiğinin altını çizdi. Ebeveynlerin ekranla meşgul olmasının, bebekle kurulan göz teması ve duygusal iletişimi zayıflatarak güvenli bağlanmanın sağlıklı bir şekilde gelişmesini engelleyebileceğini belirtti. Bu durumun ilerleyen yıllarda psikolojik sorunlara zemin hazırlayabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Ekran Karşısında Geçirilen Uzun Süreler, Çocuğun Farkındalık Kazanmasını Zorlaştırıyor!
2 ila 3 yaş döneminin çocukların öz farkındalık kazanmaya başladığı bir evre olduğunu ifade eden Dr. Kilit, bu dönemde tuvalet eğitiminin de başladığını belirtti. Çocuklar bu süreçte kendi bedensel ihtiyaçlarını tanımayı öğrenirlerken, ekran karşısında geçirilen uzun sürelerin bu farkındalıkların kazanılmasını zorlaştıracağına dikkat çekti. Ebeveynlerin sürekli telefonla meşgul olmasının, çocukların rehberlik alma sürecini sekteye uğrattığına da vurgu yaptı.
Kilit, 3 ila 6 yaş arasında çocukların oyun çağında olduğunu ve bu dönemde çocukların hayal gücünü geliştiren oyunlar oynamasının çok önemli olduğunu dile getirdi. Ancak, şiddet içeren dijital oyunlara maruz kalmanın çocukların hayal gücünü sınırlayabileceğini ifade etti.
Sanal ve Kolay Başarı Algısı Gelişimi Zayıflatıyor!
7 ila 11 yaş döneminin okul çağı olduğuna dikkat çeken Dr. Kilit, bu dönemde çocukların başarıya yöneldiklerini belirtti. Akademik, sportif ya da sanatsal alanlarda takdir edilmenin öz güvenlerinin temelini oluşturduğunu vurguladı. Ancak, günümüzde kolay kazanma fikrinin öne çıkarılması, çocukların emek ve çaba kavramlarından uzaklaşmasına neden olabiliyor. Gerçek başarıların değerini bilmenin önemine de değinen Kilit, çocukların sorumluluk bilincini kazanmasının kritik olduğunu belirtti.
Ergenlik döneminde bireyin kişiliğinin daha belirgin hale geldiğini ifade eden Dr. Kilit, bu dönemde aile ve çevre tarafından şekillenen öz benlik ile toplumun bireyden beklentilerinin önemli rol oynadığını belirtti. Eğer çocukluk döneminde sağlıklı bir değer sistemi oluşturulmamışsa, genç birey kimlik karmaşası yaşayabiliyor.
