Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği tarafından, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin destekleriyle Antalya'da düzenlenen "Değişen İklimde Sporcu Dayanıklılığı: Bitiş Çizgisinin Ötesinde" çalıştayının sonuçları, COP31'de uluslararası kamuoyuyla paylaşıldı.
Çalıştayda geliştirilen 14 maddelik eylem çerçevesi ve "İklim ve Spor Bildirgesi" taslağı, milli sporcuların saha deneyimleri ve bilimsel bulgular doğrultusunda hazırlandı. Bu belgeler, sporcu sağlığını korumak ve spor dünyasını değişen iklim koşullarına hazırlamak amacıyla ortak bir çatı oluşturdu.
Bir sporcunun sınırlarını belirleyen unsurlar sadece rakipleri ve fiziksel kapasiteleri değil. Koştuğu pistin sıcaklığı, soluduğu havanın kalitesi, yarıma bağlı suyun koşulları ve değişen hava olayları da performansı ve sağlığı etkileyebiliyor. İklim değişikliği, antrenman programlarının, müsabaka takvimlerinin ve yarışma kurallarının yeniden düzenlenmesini gerektiriyor.
Bu gelişmeler ışığında, spor dünyasının atabileceği adımlar COP31 kapsamındaki iki panelde ele alındı. 13 Kasım'da "Değişen Dünyada Genel Kalmak: Bilim, Spor ve Gençliğin Dönüştürücü Gücü" paneli gerçekleştirildi, 14 Kasım'da ise milli sporcu Mete Gazoz'un katılımıyla "Bitiş Çizgisinin Ötesinde: Daha Sıcak Bir Dünyada İnsan Sağlığını Korumak için Spordan Öğrenebileceklerimiz" panele yer verildi.
Panellerde paylaşılan önerilerin temeli, 31 Ekim-1 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilen çalıştay oluşturdu. Bilim insanları, sporcular, antrenörler ve kamu temsilcilerinin katıldığı programda, iklim risklerine karşı güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir bir spor ekosistemi için yapılması gerekenler değerlendirildi.
Gloria Sports Arena Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve CEO'su Elif Özdemir Çankaya COP31'e yaklaşımlarını şu sözlerle değerlendirdi: "Turizmin ve sporun geleceğini, faaliyet gösterdiğimiz coğrafyanın doğal değerlerinden ve insan sağlığından ayrı düşünemeyiz. Akdeniz’de uzun vadeli değer yaratmanın yolu, doğal kaynakları koruyan ve değişen iklim koşullarını gözeten bir yatırım ve işletme anlayışından geçiyor."
Özdemir Çankaya, spor alanında sporcuların güvenle antrenman yapabileceği ve yarışabileceği koşulların sürdürülebilirliğini sağlamanın önemine de vurgu yaptı. Ayrıca, bu projenin sporcuların deneyimlerini bilimle birleştirerek somut bir yol haritası çıkardığını belirtti.
2019 Doha Dünya Atletizm Şampiyonası'nda gece yarısı başlayan kadınlar maratonunda 68 sporcudan 28'i bitiş çizgisine ulaşamadı. Dünyanın önde gelen tenis turnuvaları sıcak havalar nedeniyle mola ve erteleme kurallarını yeniden dizayn ederken, kıyı sporları azalan karıştırma ve diğer su sporları artan sıcaklıklar ve kötüleşen su kalitesiyle başa çıkmaya çalışıyor.
Çalıştayda sunulan bilimsel veriler, sıcaklıkların yalnızca kas gücünü değil, aynı zamanda dikkat, karar verme, uyku kalitesi ve zihinsel performansı da etkileyebileceğini ortaya koydu. Araştırmalara göre, belirli deney koşullarında sıcak ortamda maksimum oksijen kullanma kapasitesi (VO2max) ortalama yüzde 11 azalabiliyor. Bu durum, sporcuların fiziksel hazırlıkları ile birlikte zihinsel dayanıklılıklarının da değişen koşullara göre ele alınmasının gerektiğini gösteriyor.
Çalıştayın bilimsel oturumlarında Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim değişikliğinin sporun kuralları ve coğrafyası üzerindeki etkilerini; Prof. Dr. Haydar A. Demirel, sporcu bedeninin artan sıcaklıklara verdiği fizyolojik yanıtları; Dr. Burçin Kız, değişen iklim koşullarının elit sporcuların ruh sağlığına ve performansına etkilerini; Doç. Dr. Tuba Melekoğlu ise uluslararası spor organizasyonlarındaki deneyimleri ve alınabilecek önlemleri değerlendirdi.
Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanım Kıvılcım Pınar Kocabıyık ise şu sözlerle sporun iklim krizindeki yerine dikkat çekti: "Yuvam Dünya olarak İklim Dostu Spor Hareketi ile yıllardır sporun dönüştürücü gücünü iklim kriziyle mücadeleye taşıyoruz. Bugün yeni bir sorumluluğumuz var: Değişen iklimde sporcuların sağlığını ve sporun geleceğini korumak."
Çalıştayda olimpik okçular Mete Gazoz ve Elif Berra Gökçe, olimpik atlet Meryem Bekmez, modern pentatlet İlkay Özyüksel Mihreoğlu, yelkenciler Beste Kaynakçı ve Derin Atakan, açık su yüzücüsü Aysu Terkol, tenisçi İlayda Yörük, bisikletçi Kaan Soylu Özkaybım ve yerden atlet Salih Korkmaz gibi farklı branşlardan sporcular yer aldı. Sporcular, uluslararası müsabakalarda karşılaştıkları aşırı sıcakların, değişen hava koşullarının performanslarına etkilerini ve yarışma güvenliğine ilişkin deneyimlerini paylaştı.
Çalıştay sonrasında ortaya çıkan sonuçlardan biri, spor dünyasının hava koşullarının sporcu sağlığı için tehlikeli hale geldiğinde bir müsabakanın durdurulmasına kimlerin ve hangi bilimsel verilere dayanarak karar vereceği sorusunu gündeme getirdi. Sporcuların güvenliğini korumak için bireysel hazırlıkların yanı sıra politika dayalı koruma standartlarına ve sorumlulukların açıkça tanımlandığı karar mekanizmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.
İklim ve Spor Bildirgesi COP31'de Paylaşıldı
Çalıştaya dayalı olarak hazırlanan 14 maddelik eylem çerçevesi ve "Sağlıklı Sporcular, Güvenli Spor, Sürdürülebilir Gelecek" başlıklı İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, COP31'de spor ve iklim gündemini bir araya getirdi. Bu bildiri, sporcu sağlığının ve güvenliğinin önceliklendirilmesini, iklim risklerinin karar süreçlerine dahil edilmesini ve spor organizasyonlarının değişen koşullara hazırlanması için ortak adımların geliştirilmesini amaçlıyor.
Antalya'da gerçekleştirilen bu çalışmalar, artık önerilerin saha uygulanabilir adımlara dönüştürülmesi hedefleniyor. T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın koordinasyonunda federasyonlar ve ilgili kamu kurumları ile birlikte bir "İklim ve Spor Çalışma Grubu" oluşturulması planlanmaktadır. Böylece sporcuların çevresel riskler hakkında bilgilendirildiği, meteorolojik koşulların sürekli takip edildiği ve sağlık önlemlerinin planlandığı bir model geliştirilmesi hedefleniyor.
Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği, bu modelin hazırlanmasına ve bilimsel değerlendirme sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını ifade etmektedir. Pilot uygulamanın kapsamı ve takvimi, ilgili kurumlarla yürütülecek görüşmeler sonucunda belirlenecektir.
Bu çalıştay, sporcuların deneyimleri ile başlayan ve COP31'de uluslararası kamuoyuyla paylaşılan önerilerin sahada uygulanabilir adımlara dönüştürülmesini hedefliyor.
Sporun geleceğinde başarı, yeni rekorlarla birlikte o rekorların güvenle kılınabileceği koşulların korunmasından geçiyor.












