Ýzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) çerçevesinde Antalya'da düzenlenen “Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” adlı oturumda önemli açıklamalarda bulundu. Tugay, Avrupa ülkelerine, kentlerin aşırı sıcaklarla mücadele edebilmesi için üç talepte bulundu. Kentlerin erken uyarı verilerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişim sağlaması gerektiğini vurgulayan Tugay, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın, Avrupa Birliği dışındaki kentleri de kapsamasını istedi.
Tugay, İzmir'de önümüzdeki iki yıl boyunca sıcaklardan en fazla etkilenen ve korunma imkânı en sınırlı olan mahallelere öncelik vereceklerini belirterek, “İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir” dedi. Oturumda, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore da yer aldı.
“Kentlerin koruyucu tabakası inceliyor”
Dr. Cemil Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı koruyucu bir yapıya sahip olması gerektiğini ifade etti. Cerrah kökenli bir tıp uzmanı olarak deri kavramını vurgulayan Tugay, “Deri, vücudumuzun en büyük organıdır ve sıcağa karşı ilk savunma hattımızdır. Kentlerin de bir derisi vardır; ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar. Ne yazık ki kentlerimizin pek çoğunda bu koruyucu tabaka giderek inceliyor” dedi.
İklim kaynaklı sağlık sorunları
Aşırı sıcaklarla mücadelede belediyelerin ekonomik ve toplumsal boyutlarına değinen Tugay, sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki yükünü de gündeme getirdi. Sıcakların, kalp ve göğüs hastalıkları bulunan kişiler için ciddi risk oluşturduğunu belirten Tugay, en çok etkilenen grupların yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar olduğunu ifade etti. Bu nedenle, sıcaklara hazırlığın sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulması gerektiğini söyledi.
Tugay, açık alanda çalışan işçilerin korunması gerektiğine vurgu yaparak, “İnşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatleri yeniden düzenlenmeli. Sıcaklığa en fazla maruz kalan noktalara gölgelikler ve su kaynakları yerleştirmeliyiz” dedi.
Sıcak Hava Dalgaları Planı için üç talep
İzmir’de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı’nın çalışmalarına değinen Tugay, mevcut hizmet ağlarının sıcaklıklarla mücadelede de kullanılabileceğini belirtti. İzmir95 kapsamındaki aile ziyaretlerinin, sıcaklık riski açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti. İzmir Planlama Ajansı tarafından sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü ile ilgili verilerin haritalandığını aktaran Tugay, bu verilerle hangi mahallelerin desteğe daha fazla ihtiyaç duyduğunu belirleyebildiklerini söyledi.
Antalya'daki oturumun uluslararası iklim gündemine önemli bir katkı sağladığını belirten Tugay, kentler adına üç ana talepte bulundu: “Birincisi, kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması gerekiyor. İkincisi, sıcaklar sınır tanımadığından, planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hale getirilmesi önemli. Üçüncüsü, iyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olunmalı.”
“Önlemler bu yaz hayata geçirilebilir”
Sıcaklıkla mücadelede organizasyonun önemine değinen Tugay, erken uyarı sistemlerinin yalnızca duyuru yapmakla kalmaması gerektiğini belirtti. Tugay, “Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanları otomatik olarak açılmalı, çalışma saatleri uzatılmalı ve risk altındaki kişiler telefonla aranmalı” dedi.
Tugay, yaşanan aksaklıkların üç temel nedenini ise şu şekilde açıkladı: kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesi ve finansmanın kısa vadeli kalması. Tugay, “Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor” dedi.
“Sıcakların ekonomik ve toplumsal maliyetine bakmalıyız”
Sıcak hava dalgalarının etkilerini ölçmek ve gelecekteki krizlere hazırlık yapmak için yerel ölçekte veri toplanmasının şart olduğunu vurgulayan Tugay, İzmir’de kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Özellikle yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını belirten Tugay, aynı zamanda yoksul vatandaşların temel ihtiyaçlarının da değerlendirildiğini söyledi. İzmir’deki su kaynaklarının düzenli olarak kontrol edilmesinin önemine dikkat çeken Tugay, “Bu bilgiler bizim için çok önemli. İleride yaşanabilecek sıcak hava dalgalarına karşı bizi hazırlayacak. Bu verilerden yola çıkarak bir plan oluşturmalıyız” dedi.
“Sosyal ihtiyaçlar da gözetilmeli”
Sıcak hava dalgalarına karşı yapılacak hazırlıkların bir sonraki kriz yaşanmadan önce tamamlanması gerektiğini vurgulayan Tugay, belediye başkanlarının bu konuları halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini ifade etti. Vatandaşların evlerini koruyabilmeleri, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için sosyal ihtiyaçların da gözetilmesi gerektiğini belirten Tugay, “İnsanları koruyacak, evleriyle ilgili ihtiyaçlarını, enerji harcamalarını ve su ihtiyaçlarını karşılayacak çözümler sunmalıyız” diye konuştu.
