Üsküdar Üniversitesi Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüten Doç. Dr. Soner Kızıl, Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) tarafından yürütülen Bağımlılıkla Mücadele Eylem Planı kapsamında bir konferans düzenleyerek, bağımlılığın çeşitli yönlerini ele aldı. Konferansta bağımlılıkla mücadelede yapı taşı olan bağımlılık yapıcı maddeler, değişen kullanım biçimleri, sosyal çevrenin etkisi ve korunma yolları üzerinde durdu.
B bağımlılık Nedir?
Bağımlılığın, bireyin yaşamını olumsuz etkiliyor olmasına rağmen sürdürdüğü bir kullanım veya davranış örüntüsü olarak tanımlandığını belirten Doç. Dr. Kızıl, “Bağımlılık; bir nesneye, kişiye ya da bir varlığa duyulan önlenemez istek veya bir başka iradenin etkisi altına girme durumudur. Kısaca, bir kişinin bir şeye aşırı bağımlı olması ve bu durumdan zarar görmesine rağmen söz konusu madde veya davranışı terk edememesi olarak tanımlanabilir.” dedi. Doç. Dr. Kızıl, bağımlılığın yalnızca madde bağımlılığı ile sınırlı olmadığını, tütün, alkol, teknoloji ve kumar bağımlılıklarının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Elektronik Sigaralara Dikkat!
Doç. Dr. Kızıl, tütün ve sigara kullanımının ciddi sorunlara neden olduğunu ifade ederek, değişen tüketim alışkanlıklarıyla birlikte elektronik sigaraların da yaygınlaştığını belirtti. Bu ürünlerin “daha sağlıklı” veya “daha az zararlı” ifadeleriyle pazarlanmasının riskleri göz ardı ettirebileceğini dile getirdi. Elektronik sigaraların kullanımındaki yaygın bir davranışın, bir kişinin cihazı arkadaşına vermesi ya da arkadaşının “Ben de deneyebilir miyim?” diye sorması olduğunu belirtti. Ancak, bu ürünlerin içerisinde farklı kimyasallar ve bazen yasa dışı yollarla eklenmiş uyuşturucu maddelerin bulunabileceğini hatırlatarak, bireylerin neye maruz kaldıklarını bilmeden bu ürünleri tüketebildiklerini belirtti.
‘Bir Kereden Bir Şey Olmaz’ Düşüncesine Dikkat!
Bağımlılıkla mücadelede insanların karşılaştıkları ürünlerin gerçek içeriğini bilmemelerinin önemli bir tehlike olduğunu belirten Doç. Dr. Kızıl, özellikle arkadaş ortamında sunulan maddelere karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi. “Bir kereden bir şey olmaz” düşüncesinin yanıltıcı olduğunu ifade eden Kızıl, bu tür düşüncelerin hiçbir şekilde işlemeyeceği uyarısında bulundu.
Türkiye'nin Bağımlılıkla Mücadeledeki Rolü
Türkiye'nin uyuşturucu kaçakçılığı rotaları üzerindeki konumuna dikkat çeken Doç. Dr. Soner Kızıl, Türkiye'nin önemli bir noktada bulunduğunu ve bu nedenle bağımlılığın önlenmesi açısından ciddi çalışmalar yapılması gerektiğini ifade etti. Metamfetamin ve captagon yakalamalarının yüksek olduğu ülkeler arasında yer aldığımızı belirtti.
Farkındalık Önemli
Eğlence ortamlarında kişilerin bilgisi dışında içeceklerine madde eklenebileceğine değinen Kızıl, bunun cinsel aktiviteye rıza verme yetisini etkileyebileceğini söyledi. Bu tür durumların maddeyle kolaylaştırılmış cinsel saldırılara yol açabileceğini ifade etti. Ayrıca, cinsel saldırıya maruz kalan kişilerin yaşadıkları korku ve utanç nedeniyle yardım istemekte zorluk çekebildiklerine değindi. Bu gecikmenin toksikolojik incelemeleri zorlaştırabileceğini vurguladı.
Alkol ve İlaç Kullanımında Dikkat!
Doç. Dr. Kızıl, alkolün kolay temin edilebilmesinin zararlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. "Alkol, kolayca temin edilebildiği için sorun yokmuş gibi görülebiliyor ancak ciddi tehlikeleri bulunuyor," dedi. Ayrıca, öğrencilerin sınav dönemlerinde daha iyi odaklanmak için başkalarının önerdiği ilaçlara yönelmesinin risklerine de dikkat çekti. Eczanelerde satılan ilaçların bireysel olarak kullanılması gerektiğini vurguladı.
Kararlarınızı İyi Düşünün!
Konuşmasının sonunda, öğrencilerin üniversite yaşamının başlangıcında verdikleri seçimlerin önemini hatırlatan Doç. Dr. Kızıl, bu kararların gelecekteki kariyerlerini ve yaşamlarını etkileyebileceği uyarısında bulundu. “Bugün, şu anda verdiğiniz karar tüm hayatınızı etkileyecek,” diyerek, farkındalık oluşturmanın ve seçilen ortamların önemini vurguladı.
