Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Kulak, Burun, Boğaz Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, 21-27 Eylül Dünya İşitme Engelliler Günü dolayısıyla çocuklarda işitme kaybının erken tanı ve müdahale sürecinin önemine dair açıklamalarda bulundu. Dr. Rahimi, işitme kaybının dil ve konuşma gelişimi üzerindeki etkileri ile okul başarısına olan katkısının altını çizdi.
İşitme Kaybında Erken Tanı ve Müdahale: Kritik Önemi
İşitme kayıplarının erken dönemde tespit edilmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Rahimi, "Bebekler doğar doğmaz Sağlık Bakanlığı'nın organize ettiği uygulama ile bütün çocuklara BERA (Beyinstem İşitme Yanıtı) dedikleri tarama testi yapılır. Böylece işitme kaybını doğuştan itibaren tespit edebiliyoruz." şeklinde konuştu. Okul çağındaki çocukların da işitme testlerinden geçirilmesi gerektiğini aktaran uzman, bunun önemine dikkat çekti.
Konuştukça İşitmek: Duyma ve Anlama İlişkisi
Dr. Rahimi, her çocuğun duyduğu zaman konuşabildiğini belirterek, "Konuşma, işitmenin devamıdır." ifadelerini kullandı. İşitme kaybı yaşayan çocukların genellikle konuşma becerilerinin de olumsuz etkilendiğini anlatan Dr. Rahimi, eğer bir çocuk sesleri duymuyorsa, o sesleri tekrarlayamayacağını söyledi. Ailelerin konuşma dillerinin çocuk üzerinde etkili olduğunu belirten Dr. Rahimi, "Eğer aile Türkçe konuşuyorsa, çocuk Türkçe sesler çıkarabilir." dedi.
Okul Başarısında İşitmenin Rolü
İşitmenin çocukların okul başarısında önemli bir kriter olduğunun altını çizen Dr. Rahimi, işitme kaybının birçok nedeninin olabileceğini vurguladı. Doğuştan gelen işitme kayıplarının yanı sıra, sarılık, yüksek ateş gibi durumların ve kullanılan antibiyotiklerin işitme kaybına sebep olabileceği belirtildi. Dr. Rahimi, çocukların okula başlamadan önce mutlaka işitme taramasından geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
İşitme Testleri: Her Yaşta Yapılabilen Uygulamalar
Dr. Rahimi, çocukların yaşına ve teste vereceği yanıta göre farklı işitme testleri uygulandığını söyledi. Çocukların eğlenceli bir testle sesleri duyup duymadıklarını ölçerken, daha küçük yaştaki çocuklar için BERA testi uygulandığına işaret etti. Bu testte EEG ile beyin üzerinden ses algılaması yaparak işitme kaybının olup olmadığını tespit ettiklerini belirtti.
Teknolojinin Rolü: İşitme Kaybında Uygulanan Tedavi Yöntemleri
İşitme kaybının türüne göre farklı tedavi yöntemleri uygulanabildiğini belirten Dr. Rahimi, iletim tipi işitme kaybı olan çocuklara çeşitli müdahalelerde bulunulduğunu dile getirdi. Çocuk 4 yaş civarındaysa ve orta kulakta sıvı varsa, tüp takılarak işitme sağlanabileceğini kaydetti. Sensörinöral ve ileri derecede işitme kaybı olan çocuklar için ise koklear implant uygulamalarının olduğunu vurguladı. Dr. Rahimi, teknolojinin ilerlemesi sayesinde çocukların erken yaşta işitmeye başlatılması gerektiğini ifade etti.
Konuştukça Anlamak: Koklear İmplant ve Konuşma Terapisi
Koklear implant uygulanan çocukların duyduğu sesleri anlamlandırmasının önemine değinen Dr. Rahimi, konuşma terapisinin de bu süreçte kritik bir yere sahip olduğunu söyledi. "Koklear implant yapıldıktan sonra çocuk duyduğu sesleri anlamlandırmak zorundadır," diyen Rahimi, öğrencilerin duyduğu kelimelerin anlamlarını öğrenmesi gerektiğini belirtti. Örneğin, bir renk olan sarının tekrar tekrar öğretilmesi gerektiğini vurguladı. Bu tür uygulamaları da konuşma terapisi olarak adlandırdı.
Sonuç olarak, günümüzde işitme kaybı yaşayan çocukların çaresiz kalmaması gerektiğini söyleyen Dr. Rahimi, kulakta ses duymayan çocuklar için iç kulağa ses verebildiklerini belirtti. Gelişen teknoloji sayesinde çocukların işitme kaybı yaşamadan olumlu bir iletişim kurma şansının artırılabileceğini ekledi.
