Yenişehir Belediyesi'nden İklim Değişikliğiyle Mücadele Projesi
Yenişehir Belediyesi, iklim değişikliğinin kent üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve daha serin, sağlıklı yaşam alanları oluşturmak amacıyla Menteş Mahallesi’nde ağaçlandırma çalışmalarına başladı. Proje, mikroiklim analizleri ile desteklenerek, hava sıcaklığında 2-3 derece, termal konforda ise 15 derecenin üzerinde iyileşme öngörüyor. Çalışma, Mersin Yenişehir Belediyesi Park Bahçeler Müdürlüğü, Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Müdürlüğü, İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü ile Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından ortaklaşa yürütülmektedir.
Menteş Mahallesi’nde gerçekleştirilen çalışmada, imar planında park ve rekreasyon alanı olarak belirlenen çeşitli parseller ile çevredeki yapı adalarının hava akımı ve gölgelenme dinamikleriincelenmiştir. Mikroiklim analizleri sonucunda, mevcut durum ile planlanan ağaçlandırma senaryosunun dış mekan termal konforu üzerindeki iyileştirici etkileri simülasyonlarla ortaya konmuştur.
Hava Sıcaklığında 2-3 Derecelik Düşüş
Menteş Mahallesi’ndeki ağaçlandırma çalışmaları, 2773. Sokak, 13. Cadde ve 2754. Sokak ile çevrelenen bölgede yürütülmüştür. Analizlerde, özellikle yapılaşmanın yoğun olduğu güney ve doğu aksında hava sıcaklıklarının mevcut durumda 36-38 derece seviyelerine ulaştığı belirlenmiştir. Planlanan ağaç dokusunun gölgeleme ve buharlaşma etkisiyle, bu değerlerin 34-35 derece bandına çekilebileceği öngörülmektedir. Böylece hava sıcaklığında 2-3 derecelik bir düşüş sağlanması hedeflenmektedir.
Yüzey Sıcaklıklarında Önemli Azalma
Araştırmalarda, proje alanının orta kesimlerindeki açık sert zeminlerde ve ulaşım akslarında yüzey sıcaklıklarının 48-52 dereceye kadar çıkabildiği gözlemlenmiştir. Ağaçlandırma sonrasında, güneş ışığını en aza indiren gölgelerin oluşturulmasıyla yüzey sıcaklıklarının 28-32 derece ile 32-36 derece aralığına gerileyeceği analiz edilmiştir. Insan termal konforunu etkileyen Ortalama Radyant Sıcaklık (MRT) göstergesi de değerlendirilmiştir. Mevcut durumda gölgelerin olmadığı bölgelerde MRT değerleri 70-74 derece seviyelerine ulaşırken, doğal bitki tasarımında önerilen gölge hacimleri ile bu değerlerin 38-42 derece bandına gerilemesi simüle edilmiştir.
Fizyolojik Eşdeğer Sıcaklık (PET) analizleri, açık kamusal alanların büyük kısmında 53-59 derece aralığında seyreden sıcaklıkların, ağaçlandırma ile 41-44 derece seviyelerine gerileyeceğini ortaya koymuştur. Böyle bir gelişme ile rekreasyon ve yaya dolaşım akslarında termal konfor koşullarında 15 dereceyi aşan bir iyileşme sağlanması öngörülmektedir.
Ekolojik Etkiler ve 20 Yıllık Projeksiyon
Projenin mikroklimatik etkileri dışında 20 yıllık süreçte oluşturabileceği ekolojik faydalar da hesaplanmıştır. Bu kapsamda ABD Orman Servisi (USDA) tarafından geliştirilen I-Tree yazılımı kullanılarak karbon sekestrasyonu, yüzeysel akış yönetimi ve hava kirliliği giderimi potansiyelleri analiz edilmiştir. Çalışmada 7 farklı bitki türü değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, ağaçlandırma alanının havadan toplam ağırlığı 10.500 akıllı telefon kadar zararlı gaz ve tehlikeli partikül maddeyi filtreleme potansiyeline sahip olacağı öngörülmektedir.
Projede ağaçlandırmanın, bir binek aracın yaklaşık 750 bin kilometre yol yaparak atmosfere saldığı zararlı CO² emisyonuna denk miktardaki karbonu emerek etkisiz hale getirme kapasitesine ulaşması beklenmektedir. Yağmur suyu yönetimi açısından da, ağaçlandırma alanının şiddetli yağışlar sırasında üç olimpik yüzme havuzunu dolduracak hacimde yağmur suyunu tutma ve yeraltı su rezervlerine kazandırma potansiyeli bulunuyor.
Doğru Ağaç, Doğru Konum; Sıcaklık İçin Yeşil Formül
Yenişehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürü Öykü Zor Çaml, ağaçlandırma çalışmalarını yalnızca yeşil alan miktarını artıran bir uygulama olarak görmediklerini, iklim değişikliğiyle uyum, kentsel ısı adası etkisinin azaltılması, su kaynaklarının verimli kullanılması gibi konuları da göz önünde bulundurduklarını belirtmiştir. Mersin’in sıcak yaz koşullarına uygun türlerin seçildiği bu çalışmalar, şehrin iklim direncine de katkı sağlamayı hedeflemektedir.
