Üsküdar Üniversitesi SHMYO Çevre Sağlığı Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, 18 Eylül Dünya Su İzleme Günü kapsamında Türkiye'deki su krizinin iklim değişikliği, bilinçsiz su kullanımı ve su kaynakları üzerindeki artan baskılarla nasıl etkilenmeye devam ettiğini açıkladı. Dr. Adiller, su krizinin sadece şehirlerdeki su kesintileri ile sınırlı olmadığına, aynı zamanda bütün yaşam alanlarını tehdit eden bir durum olduğuna dikkat çekti.
Su Krizi ve Etkileri
Dr. Adiller, su krizinin gıda, ekonomi, ekosistem ve halk sağlığını tehdit ettiğini belirtti. Su kaynaklarının miktar ve kalite olarak azalmasının içme suyu erişiminden tarımsal üretime, gıda fiyatlarına, sanayi ve enerji üretimine kadar birçok alanda olumsuz etkiler yarattığını vurguladı. Türkiye'nin su stresi yaşayan ülkeler arasında yer aldığını belirten Dr. Adiller, nüfus artışı ve iklim değişikliğinin etkileri göz önünde bulundurulduğunda, mevcut su kaynakları üzerindeki baskının gelecekte daha da artmasının beklendiğini söyledi.
Dr. Adiller, asıl riskin belirli dönemlerde yaşanan kuraklığın kalıcı bir su güvensizliğine dönüşmesi olduğuna dikkat çekti. Barajlardaki doluluk oranlarının düşmesi, yeraltı su seviyelerinin azalması, tarımsal üretimin zorlaşması ve su kalitesinin bozulması gibi olumsuz durumların meydana gelebileceği konusunda uyardı. Gelecekteki su krizinin yalnızca bir "su miktarı" problemi değil, aynı zamanda gıda, ekonomi, ekosistem ve halk sağlığı sorunlarıyla da bağlantılı olacağını ifade etti.
İklim Değişikliği ve Türkiye'nin Su Kaynakları
Türkiye'nin, iklim değişikliğinden en çok etkilenen Akdeniz Havzası’nda bulunduğunu ifade eden Dr. Adiller, sıcaklıkların yükselmesi, buharlaşmanın artması ve yağış rejiminin değişmesinin su kaynakları üzerinde ciddi baskılar yarattığını belirtti. Ayrıca, uzun süre yağış almayan bölgelerde ani ve şiddetli yağışların yüzey akışına, erozyona ve sel olaylarına yol açabileceğini vurguladı.
Dr. Adiller, uzun vadeli ve düzenli yağışların azalmasının, yeraltı suyu rezervlerinin beslenmesini daha da zorlaştıracağını dile getirdi. Bunun sonucunda Türkiye'deki su kaynaklarının, daha sıcak ve kurak bir iklimle birlikte daha hassas hale geldiğini ifade etti.
Su Tasarrufu ve Bilinçli Kullanım
Günlük yaşamda su tasarrufu yaparken sık yapılan hatalara değinen Dr. Adiller, su tasarrufunun sadece "musluğu biraz daha az açmak" olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Diş fırçalarken musluğun açık bırakılması, uzun süren duş almalar ve az sayıda çamaşır veya bulaşık için makinelerin çalıştırılması gibi durumların ciddi bir şekilde gereksiz su tüketimine yol açtığını belirtti.
Ayrıca, bahçe sulamasının sıcak saatlerde yapılmasının yaygın bir yanlış olduğunu ifade eden Dr. Adiller, bu durumun buharlaşma nedeniyle kayıplara yol açtığını dile getirdi. Erken sabah veya akşam saatlerinde yapılan kontrollü sulamanın daha verimli olduğunu vurgulayan Dr. Adiller, her kullanım için içme suyu kalitesinde su kullanmanın gerekliliğinin yanlış algılandığını belirtti.
Yeraltı Sularının Yönetimi
Yeraltı sularının çoğu zaman tükenmeyecek bir kaynak olarak algılandığını söyleyen Dr. Adiller, yeraltı su seviyelerinin azalmasının ciddi sonuçları olabileceğini ifade etti. Yeraltı sularının aşırı çekilmesinin, kuyu seviyelerinin derinleşmesine sebep olabileceğini belirtti. Ayrıca bu durumun, çevresel sonuçlarının çok daha ciddi olabileceği uyarısında bulundu.
Dr. Adiller, su krizini önleyebilmek için tek bir önlemin yeterli olmadığını belirterek, suyun havza ölçeğinde ve bütüncül bir şekilde yönetilmesi gerektiğini ifade etti. Su kaynaklarının ne kadar bulunduğu, nerede kullanıldığı ve kalitesinin sürekli izlenmesi için güçlü bir veri ve izleme sistemi oluşturulmasının önemini vurguladı.
Sonuç olarak, Türkiye'nin su sorununu yalnızca bireysel tasarruf ile çözmenin mümkün olmadığını belirten Dr. Adiller, tarımsal sulama, şebeke kayıpları ve sanayide su verimliliği gibi alanlarda büyük ölçekli dönüşüm sağlanması gerektiğini sözlerine ekledi. Bugün alınacak kararların, 20-30 yıl sonra karşılaşılacak su krizinin boyutunu belirleyeceğini vurguladı ve suyu korumanın stratejik bir gereklilik olduğunu söyledi.
