BRICS ülkelerinin ilk Kuantum Teknolojileri Forumu, 2023 yılında Rusya'nın başkenti Moskova'da düzenlendi. Forumda, üye ülkelerden bilim insanları, uzmanlar ve kamu kurumlarının temsilcileri bir araya gelerek, geleceğin en önemli teknoloji alanlarından biri olarak kabul edilen kuantum teknolojileri konusundaki iş birliği perspektiflerini ele aldılar. Rusya Federasyonu Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı ile Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından ortaklaşa düzenlenen forum, karşılıklı saygı, güven ve eşitlik ilkeleri temelinde sürdürülebilir bir BRICS kuantum topluluğunun oluşmasına yönelik ilk adımı atması bakımından büyük önem taşıyor.
Foruma katılan temsilciler, iş birliği olasılıklarının öncelikli alanları arasında bilim ve teknoloji çalışmalarının geliştirilmesi, kuantum hesaplama teknolojilerinin uygulanması, eğitimin desteklenmesi ve kuantum alanında uzman insan kaynağının yetiştirilmesi ile iş gücü piyasasının oluşturulmasını belirttiler. Rus yetkililer, iş birliğini her katılımcının kendi kuantum egemenliğini inşa ettiği eşit ortaklığa dayalı bir ilerleme modeli olarak gördüklerini ifade ettiler.
Ayrıca, forum kapsamındaki BRICS Ülkelerinin Nükleer Enerji Platformu katılımcılarının ortak bildirisi de kamuoyuna duyuruldu. Bildiride, kuantum hesaplama teknolojilerinin geleceğin enerji sistemlerinin şekillendirilmesinde giderek daha önemli bir rol oynayacağına dikkat çekildi. Nükleer enerjinin potansiyelinin daha etkin bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla kuantum hesaplama alanındaki ortak çalışmaların güçlendirilmesi için çağrıda bulunuldu.
Bildiride, BRICS Ülkeleri Nükleer Enerji Platformu katılımcılarının kuantum teknolojilerine verdiği destek de vurgulanarak, “Geleceğin nükleer enerjisi açısından giderek artan önemini göz önünde bulundurarak, bu alandaki çalışmalara oy birliğiyle destek verdiğimizi ifade ediyoruz” denildi.
Rosatom Genel Müdürü Alexey Likhachev, forumun önemi ve kuantum teknolojilerinin devletlerin egemenliğini güçlendirmedeki temel rolü üzerinde durdu. Rusya'nın nükleer endüstrisinin, yüksek teknoloji alanlarının yurt dışında geliştirilmesinde önemli deneyim sahibi olduğunu belirten Likhachev, nükleer güç santrali inşaat projelerinin ortak ülkelerin teknolojik kapasitelerini güçlendirdiğini ve yeni sektörlerin oluşumunu teşvik ettiğini ifade etti. Bu yaklaşımın kuantum teknolojileri alanındaki iş birlikleri açısından büyük bir değer taşıdığına dikkat çekti.
Likhachev, “BRICS bugün geniş ve güncel bir gündeme sahip, etkili bir uluslararası oluşum niteliği taşımaktadır. Kuantum teknolojileri konusunu bu gündemin bir parçası haline getirmek ise bizim ortak görevimizdir. Bugün Rusya'nın kuantum alanında ortaya koyabileceği önemli bir birikim var. Öncelikli platformlarda geliştirilen yedi kuantum bilgisayarımız, onlarca kuantum algoritmamız ve kuantum hesaplama, kuantum sensör teknolojileri ile kuantum iletişim alanlarında yürütülen birçok projemiz bulunmaktadır. Bu bilgi ve deneyim birikimini iş birliği çerçevesinde paylaşmaya hazırız. BRICS üyesi diğer ülkelerin de aynı yaklaşımı benimseyeceğine inanıyorum. Çünkü birlikte daha güçlüyüz. Araştırma kapasitemizi birleştirerek ve sanayi ile ekonominin gerçek ihtiyaçlarına yönelik teknolojik projeleri ortaklaşa hayata geçirerek sadece kurumlarımızı ve bilim merkezlerimizi değil, ülkelerimizi de daha güçlü hale getiriyoruz” ifadelerini kullandı.
BRICS Ülkelerinin Nükleer Enerji Platformu Baş Koordinatörü Elsie Pule ise, kamuoyuna duyurulan ortak bildiriyi değerlendirerek; Rosatom'un desteğiyle yakın gelecekte kuantum teknolojileri alanındaki deneyim paylaşımını ve ortak araştırma faaliyetlerini teşvik edecek girişimlerin hayata geçirilmesini beklediklerini ifade etti. Pule, bu çalışmaların ilerlemeye ve insanlığa hizmet etme misyonunu destekleyeceğine inandığını belirtti.
