T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz 2023 tarihinden itibaren Türkiye genelinde uygulanacak olan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Bu yeni sistemde, özellikle DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları için belirlenen teşvik bedeli 1 TL olarak belirlendi. Tüketiciler, sistemi kullanarak iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri'ne teslim ettikleri her ambalaj için belirtilen teşvik bedelini kazanacaklar.
DOA uygulaması, Sakarya'da pilot olarak başlatıldı ve 2025 yılı Şubat ayında Türkiye genelinde "7 Bölge 7 İl" sloganıyla yaygınlaştırılması planlanıyor. Başlangıçta iade edilen depozitolu ambalajlar için 0,25 TL teşvik bedeli ödenirken, sistemin 1 Temmuz 2026'dan itibaren yeni bir aşamaya geçmesiyle bu bedelin 1 TL'ye çıkarılması hedefleniyor. DOA sistemiyle her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüştürülmesi ve ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı sağlanması öngörülüyor.
DOA uygulaması, geri dönüşüm süreçlerini tüketiciler için erişilebilir ve kullanıcı dostu hale getiren dijital bir sistem sunuyor. Tüketiciler, DEO logolu ambalajları iade noktalarına veya DİM'ye teslim ederek, anında teşvik bedellerini alabiliyor. Belirlenen 1 TL teşvik bedeli, kullanıcıların telefonlarına yükledikleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına aktarılıyor. Biriken tutarlar, istenildiği zaman banka hesaplarına transfer edilebiliyor ya da ATM'lerden nakit olarak çekilebiliyor. Bu sayede geri dönüşüm süreci, tüketiciler için hızlı, kolay ve pratik bir deneyime dönüşüyor.
1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde iade noktası olarak hizmet verecek market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve kafeler, iade edilen içecek ambalajlarını biriktirerek saha operatörüne teslim edecekler. Depozitolu içecek satan işletmelerin, dbys.gov.tr üzerinden kayıta geçerek saha operatörlerini belirlemeleri gerekecek.
Bakan Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması ile Türkiye’de atık yönetiminde yeni bir seferberlik başlattıklarını belirtti. “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde yürüttüğümüz Sıfır Atık Hareketi ile çevre konusunda çok önemli bir farkındalık ve toplumsal dönüşüm süreci başlattık. Şimdi bu anlayışı yeni bir aşamaya taşıyoruz” dedi. Ayrıca, DOA uygulaması ile birlikte vatandaşların doğrudan geri dönüşüm sürecinin merkezine alınacağını ve bu sistemin dünya örneği olacağını vurguladı.
Bakan Kurum, amacının geri dönüşüm süreçlerini günlük hayatın doğal bir parçası haline getirmek, milyonlarca ambalajın doğaya karışmasını önlemek ve bu değerleri yeniden ekonomiye kazandırmak olduğunu ifade etti. 1 Temmuz itibarıyla vatandaşların, iade noktalarına teslim ettikleri her DOA logolu içecek ambalajı için 1 TL teşvik bedeli kazanacaklarını belirten Kurum, bu sistem sayesinde vatandaşların hem geri dönüşüm süreçlerine katkı sunacağını hem de çevreyi koruma anlamında aktif bir parçası olacağını iletti.
Böylece geri dönüşüm kültürünün geliştirilmesi, döngüsel ekonominin büyütülmesi ve kaynakların korunması hedefleniyor. Bakan Kurum, “Vatandaşlarımız kazanacak, çevremiz kazanacak, Türkiye kazanacak” ifadeleriyle uygulamanın önemine dikkat çekti.
