Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, bu yıl ilk defa düzenlenen Sağlıklı Kentler Forumu'nda su krizinden enerji verimliliğine, gıda güvenliğinden kent yoksulluğuna kadar çok sayıda krizi ele aldı. Forumun ilk günü, sağlıklı kentlerin ortak dilinin oluşturulmasına yönelik bir yol haritası hazırlamaya yönelik çalışmalar ile geçti.
Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Sağlıklı Kentler Forumu (Healthy Cities Forum-HCF), akademi, toplum ve yerel yönetimleri bir araya getirdi. İstanbul Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen iki günlük forumun ilk gününde Gıda Değişimi, Su Değişimi ve Enerji Değişimi başlıklı oturumlar başta olmak üzere birçok panel yapıldı. Başkan Dr. Cemil Tugay ve Sağlıklı Kentler Birliği'ne il ve ilçe belediye başkanları, uzman akademisyenler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katılarak sunumlar dinlediler.
Daha çok gıda üretimi değil, daha az tüketim
Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. İclal Tavman’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen Gıda Değişimi oturumunda, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Program Destek Uzmanı Ali Ağaeren konuşmacı oldu. "Toprağı Kaybeden Kentler: Gıda, Tarım ve Kent Arasındaki Kopuş" başlıklı oturumda, kırsalda tarım alanlarının azalması, orman alanlarının yok edilmesi gibi gıda güvenliğini tehdit eden konular masaya yatırıldı. Tarımsal üretimin artırılmasından ziyade, doğru gıda tüketim politikalarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulandı.
Su kaynaklarının kirletilmemesi hayati öneme sahip
Forumun Su Değişimi başlıklı ikinci oturumu Ege Üniversitesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu moderatörlüğünde gerçekleştirildi. “Daha Azı Ne Kadar Hazırlayabiliriz? Kuraklık Bağlamında Suyun Geleceği” başlıklı oturumda İstanbul Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Erfan Yolcubal ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Yusuf Serengil konuşmacı oldu. Kentlerdeki nüfus artışının su varlıklarına etkisi, iklim krizi ve yağışlar, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının durumu gibi unsurlar gündeme geldi. Su kaynaklarının kirlenmesinin önlenmesi gerektiği belirtildi.
Enerji değişiminde kritik nokta verimlilik
Enerji Değişimi oturumu “Kentlerin Enerjisi: Yenilenebilir Enerji, Temiz Enerji Kaynakları ve Enerjide Merkezcisizleştirme” başlığı ile yapıldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ender Peker’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Bilim Kurulu üyesi Prof. Geoff Green ve İzmir Ekonomi Üniversitesi Sürdürülebilir Enerji ve İklim Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Kurucu Direktörü Prof. Dr. Mehmet Efe Biresselioğlu, enerji verimliliği yatırımlarının önemine dair katkılarda bulundular. Enerji sistemlerinin örgütlenmesi, toplu ulaşımın yaygınlaştırılması gibi konular da ele alındı.
Kentlerin dört ana sorunu: Barınma, sürekli gözlem, ekoloji ve güvensizlik
Oturumun ardından günün son paneli "Daha İyi Bir Geleceğe Hazır Mıyız? Çoklu Krizler Bağlamında Kentler ve Sistemler Arasındaki Bağlantılar" başlığıyla gerçekleştirildi. Adnan Menderes Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı öğretim üyesi ve DSÖ Bilim Kurulu Onursal Üyesi Prof. Dr. E. Didem Evci Kiraz’ın moderatörlüğünde yapılan panelde, Dokuz Eylül Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan Türekcioğlu ve Temiz Hava Hakkı Platformu’ndan Deniz Gümüşel yer aldı. Kentlerin yaşadığı krizlerin sürdürülebilir yönetimi, yerel halkın yaşam hakları, hijyen ve güvenlik gibi konular masaya yatırıldı. Modern kent paradigması içerisinde mekânsal ayrışmalar ve barınma sorunları ön plana çıkıyor.
Ayrıca, forum süresince Sağlıklı Kentler Birliği tarafından İzmir Planlama Ajansı aracılığıyla oluşturulan dijital platformda “Sağlıklı Kentin Alfabesi” çalışması hayata geçirildi. Bu platform, katılımcıların katkılarıyla sağlıklı kent yaklaşımına yönelik ortak bir kavramsal çerçeve ve terminoloji oluşturmayı hedefliyor. Katılımcılar, hazırlanan kare kod üzerinden platforma erişerek alfabedeki harfleri seçti ve sağlık kentini tanımlayan kavramlar ekledi. Her kavram, katılımcılar tarafından hazırlanan kısa açıklamalarla sisteme dahil edildi.
Sağlıklı Kentler Birliği, sağlıklı şehir projeleri için ortak anlayışin ve bilgi paylaşımının güçlendirilmesi amacıyla DSÖ Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı VIII. Faz yaklaşımı ile uyumlu bir yönetim altyapısı oluşturmaya çalışmakta. Bu tür organizasyonlar, şehirlerin sürdürülebilir kalkınması ve sağlıklı yaşam alanlarının oluşturulmasında önemli bir rol oynamakta.
