Türkiye, biyoçeşitlilik açısından dünyada özel olarak tanımlanan 36 sıcak noktadan biri olan Kafkasya, Akdeniz ve İran-Turan sınırları içinde yer alan nadir ülkelerden biridir. Bu zengin biyoçeşitlilik ile Türkiye, özellikle Avrupa ve Afrika kıtaları arasında göç eden kuşlar için kritik bir ekolojik köprü görevi görmektedir. Ancak her yıl yüz binlerce kuşun gerçekleştirdiği bu zorlu yolculuk, izole edilmemiş elektrik hatları nedeniyle ölümcül bir riskle karşı karşıyadır.
Doğa Derneği, Bulgaristan Kuşları Koruma Derneği (BSPB), Kuzey Makedonya Ekoloji Derneği (MES), Bulgaristan Elektrik Dağıtım Şirketi (EP Yug) ve Makedonya Elektrik Dağıtım Şirketi (EVN Macedonia) ortaklığıyla hazırlanan ve Avrupa Birliği LIFE Programı tarafından desteklenen "Güvenli Göç Yolları" projesi, küresel ölçekte nesli tehlike altında olan şah kartal ve kırmızı akbaba gibi türleri korumak amacıyla göç yolları üzerindeki elektrik hatlarını güvenli hale getirmeyi hedeflemektedir. Türkiye'de 5.000 elektrik direği izole edilerek bir çalışma yürütülecektir.
2030 Hedefi: 17.000'den Fazla Güvenli Direk
2030 yılına kadar tamamlanması planlanan proje kapsamında şu hedefler belirlenecektir:
- Çarpılma vakalarının en yoğun olduğu bölgeler bilimsel yöntemlerle belirlenecek ve Türkiye için kapsamlı bir "Güvenli Yollar Risk Envanteri" oluşturulacaktır.
- Çalışma sınırları içerisinde, 5.000'i Türkiye'de olmak üzere toplam 17.000'den fazla tehlikeli elektrik direği izole edilecektir.
- Kuşların elektrik hatlarını fark etmesini sağlayan 2.500 adet yansıtıcı kurulacaktır.
- Elektrik dağıtım şirketleri arasında aktif bir bilgi paylaşımı ağı kurularak, teknolojik ve bilimsel çözümlerin sürekliliği sağlanacaktır.
Çalışma, özellikle nesli tehlike altındaki şah kartal ve kırmızı akbaba türlerinin popülasyonlarının iyileştirilmesini hedeflerken, bu bölgeleri kullanan tüm göçmen ve yerli kuş türleri için güvenli bir yaşam alanı oluşturacaktır.
Türkiye'de ilk kez bu kadar büyük bir izolasyon çalışması gerçekleştirilecektir. Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Leylek, pelikan, şahin, kartal ve akbaba gibi göç ederken geçiş yapan binlerce kuş, kışlama ve üreme alanları arasındaki düzenli göç hareketlerinde Türkiye'den geçmek zorunda kalıyor. Türkiye, kuş göçü açısından son derece kritik bir konumda yer alıyor. Bu uzun ve zorlu yolculuk sırasında kuşlar dinlenmek için mola vermek zorunda kalıyor ve sıklıkla elektrik direklerini tercih ediyor." şeklinde ifadeler kullanmıştır.
Ancak izole edilmemiş elektrik direkleri, kuşlar için ölümcül bir tehdit oluşturmaktadır. Dinlenmek amacıyla bu direklere konan kuşlar, elektrik akımına kapılarak hayatlarını kaybetmektedir. Oysa bu tehdidi önlemek oldukça basit: Direklerin doğru bir şekilde izole edilmesi gerekmektedir. 2017 yılından bu yana yürüttüğümüz çalışmalar, doğru izolasyon uygulamalarının kuş ölümlerini tamamen durdurabildiğini somut verilerle ortaya koymuştur. Şimdi bu tecrübeyi uluslararası bir boyuta taşıyoruz. 2030 yılına kadar yalnızca Türkiye'de, Trakya'dan Hatay'a uzanan hat boyunca 5.000 elektrik direğini güvenli hale getirerek kuşlara güvenli bir göç koridoru sağlamayı hedefliyoruz." açıklamasında bulunmuştur.












